17 Nisan 2014 Perşembe 01:10
Köşe Yazarımız Olmak İster misiniz? Başvurmak için tıklayın.
Fikrini Söyle: Pendik özel ders ilanları.

Pendik Tarihi

Tarihi kaynaklara göre Pendik M.Ö 5000′ lerden beri yerleşim alanı. İstanbul Boğazı ile Sakarya nehri arasındaki bölgenin jeopolitik ve jeostratejik özelliği sebebiyle çok sık el değiştirmesi dolayısıyla, bu bölgede bulunan Pendik de çok farklı milletler tarafından ele geçirildi. M.Ö 1200′lerde bu bölgede Makedonyalılar‘ın olduğu, MÖ. 8. Yüzyılda Roma İmparatorluğu‘nun, daha sonra da Bizanslılar’ın egemenligi ele geçirdigi biliniyor.

Bizans döneminde Pantikion ya da Pentikion adıyla anılan yer bugünkü Pendik civarıydı. Bilinen en eski adı Pantikapion ve Pantikapeum. Pendik’e Roma döneminde Panticio, Pantecio, Panticia deniyordu. Bizans döneminde kullanılan Pantecion (Pantiki) ismi “her tarafı surlarla çevrili” anlamına gelir. Çoğu kaynaklar Pendik kelimesinin duvar anlamına geldiğini ve İstanbul’a egemen olan devlet ya da hükümetlerin doğudan gelecek saldınları önlemek için burayı bir savunma hattı olarak kullandıklarını kaydederler.

Bazı kaynaklara göre Pendik “beş burun” anlamını taşır. Ural dağlarından gelip bu bölgeye yerleşenlerin Farsça beş köy anlamında “Pench – deh” ismini kullandığı söylenir. Pendik tarih öncesi çağa kadar uzanan eski bir tarihe sahip. Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinin çok öncesinde de birçok medeniyete beşiklik yapmış olan Pendik, eski bir yerleşim ve uğrak yeri. Frigler‘in Anadolu’ya yerleşmeleri ve Frigya Devleti kurma sürecinde İstanbul Boğazı ile Sakarya nehri arasındaki bölgeye yerleştiklerinde, Frigler’in bir kolu olan Bebrikler bu bölgeye Bebrikya dediler.

MÖ. 650 yılında bu bölgeye yerleşen ve buraya Bitinia adını veren Bitinler, MÖ. 6. Yüzyıl ortalarında Anadolu’ya hâkim olmak isteyen Persler‘in egemenliğini tanıdılar.  Roma ancak MÖ. 85 yılında Anadolu’ya Kalkhedon’a (Kadıköy) ayak basarak, MÖ. 74 yılında Pendik’in de bağlı olduğu Bitinya’yı hâkimiyetine geçirdi. Bizans hâkimiyeti döneminde General Belisarios, Pendik’te yaptırdığı sarayında yaşadı. Pendik Got‘ların Nikomedia (İzmit) ve İranlı‘ların Kadıköy’e yaptığı seferlerde de uğrak yeri oldu. Pendik’in müslüman ordularıyla tanışması 668 yılında Süfyan komutasındaki orduların Üsküdar’a kadar ilerledikleri seferle oldu.

1071 Malazgirt Savaşı‘nın ardından Alparslan‘ın kuzeni Kutalmışoglu Süleyman Şah‘ın kuvvetleri 1079 yılında Üsküdar‘a kadar olan bölgeyi ele geçirdi ve Boğaz, Bizans ile Türkler arasında sınır oldu. Ancak 1204 yılında Haçlı Ordusunun istilası ile bu bölgede Latin Devleti kurulduğunda, Pendik de yıkımdan payını aldı. Pendik 1328 yılında Orhan Bey döneminde Samandıra ve Aydos kalelerinin alınması sonucu Osmanlı yönetimine geçti. Daha sonra bir kaç kez İstanubul’un Anadolu yakası Bizans yönetimine geçmiş olsa da, Fatih Sultan Mehmet‘in İstanbul’u fethiyle birlikte Pendik’de Osmanlı’nın hâkimiyetine bir daha el değiştirmemek üzere girdi.

Pendik ilki 1798 de olmak üzere toplam 3 büyük yangın geçirmiş ve en son 1889 yangınında 1200 hane ve dükkân tamamen yanarak kül olmuştur. 1900 yılında Ayan Meclisi Senato Hariciye Encümen Reisliği görevini yürüten Azaryan(Azerian) Efendi Pendik’in yeniden kurulmasına memur edilmiştir. Azaryan Efendi Parsite Mimar ve mühendisler getirterek kasabanın ilk planını çizdirtmiştir. Böylece Pendik Türkiye’nin ilk planlı kasabası unvanını kazanmıştır.

1918 da İstanbul’un işgal edilmesiyle Pendik’te bu işgalde nasibini almıştır. İşgal sırasında fikir ve mücadele adamları ile subaylar Ankara’daki milli mücadeleye katılmak için İstanbul’dan kaçmaya başlamışlardır. Başlıca yollar ve her türlü deniz ulaşımı sıkı denetim altında olduğu için Anadolu yakasındaki kaçış noktalarından biri de Pendik’ti. Pendik’e bağlı Kurna ve Kurtdoğmuş köyleri üzerinden geçilerek Adapazarı oradan da Ankara’ya geçilmekteydi. Menzil hattı olarak adlandırılan bu yolu kullanarak Ankara’ya kaçanlar arasında İsmet İnönü, Kazım Karabekir gibi komutanlar, Halide Edip Adıvar ve Mehmet Akif Ersoy gibi aydınlar bulunmaktaydı.

24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması sonucu savaş sona ermiş ve 2 Ekim 1923 tarihinde işgal kuvvetlerinin İstanbul’u terk etmeleri ile Pendik’teki karakolda boşaltılmıştır. 6 Ekim 1923 te Türk Ordusu İstanbul’a girmiştir.

Pendik İlçesi 04.07.1987 tarihinde 19507 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak 3392 sayılı Kanun ile Kartal İlçesi’nden ayrılarak müstakil ilçe olmuştur.